‘Newid y Byd – Gan Ddechrau Gyda Ni’ – Stori Cymru: Cenedl sy’n Ystyriol o Drawma

Dr Joanne Hopkins, Iechyd Cyhoeddus Cymru

Mae’r cyflwyniad hwn yn cyflwyno’r Dull Rhisom, sy’n gwneud defnydd arloesol o Ddamcaniaeth Newid sy’n adlewyrchu natur gymhleth a chydgysylltiedig trawsnewid cymdeithasol. Wedi’i ysbrydoli gan y cysyniad o risom, lle mae twf yn digwydd trwy gysylltiadau a llwybrau lluosog, mae’r dull wedi’i ddefnyddio i gefnogi cydweithio rhwng iechyd y cyhoedd, gorfodi’r gyfraith a phartneriaid ehangach sy’n gweithio tuag at Gymru sy’n ystyriol o drawma.

Byddwn yn archwilio sut mae’r model hwn wedi helpu i ysgogi gweithredu ar draws sectorau a chreu’r amodau ar gyfer mudiad cymdeithasol sy’n ymestyn y tu hwnt i ffiniau sefydliadol. Drwy gofleidio cymhlethdod a pherthnasoedd, mae’r Dull Rhisom yn cynnig cipolwg ymarferol ar sut y gall rhanddeiliaid amrywiol weithio tuag at weledigaeth gyffredin wrth gynnal hyblygrwydd ac ymateb i anghenion lleol a chenedlaethol. Mae’r cyflwyniad yn tynnu sylw at y gwersi a ddysgwyd wrth ddefnyddio Ddamcaniaeth Newid mewn ffordd sy’n cefnogi trawsnewid system gyfan a gweithredu cydweithredol tuag at fod yn genedl sy’n gwybod am draws yn seicolegol.

Lauren Hopkins, Iechyd Cyhoeddus Cymru

Archwilio’r stori y tu ôl i ddatblygu a chyflwyno naratif cyhoeddus ar gyfer Cymru sy’n Ystyriol o Drawma. Gan ddefnyddio dros 3 blynedd o ymgysylltu â chymunedau a sefydliadau partner, mae’r sesiwn yn archwilio sut y gwnaeth sgyrsiau ystyrlon helpu i lunio naratif sy’n adlewyrchu safbwyntiau amrywiol o bob cwr o Gymru. Bydd esblygiad y prosiect yn cael ei drafod, o sgyrsiau peilot cynnar a ysbrydolwyd gan wahanol fodelau ymgysylltu, i weithdai a gynhyrchwyd ar y cyd gydag aelodau’r gymuned a phartneriaid yn y sector cyhoeddus. Mae’r cyflwyniad yn tynnu sylw at rôl adrodd straeon, ymgysylltu cynhwysol ac iaith hygyrch trwy gynnig mewnwelediadau ymarferol i unrhyw un sydd â diddordeb mewn ymgysylltu, cyfathrebu a chreu cyfleoedd ystyrlon ar gyfer cyfranogiad.

Mae’r naratif yn nodi gweledigaeth ar gyfer Cymru lle mae pawb yn deall ac yn sylweddoli manteision yr hyn y mae’n ei olygu i fod yn ystyriol o drawma yn eu bywyd bob dydd – o ryngweithiadau dyddiol i wasanaethau arbenigol. Mae’r naratif hwn yn gosod naws ar gyfer sut y gallwn ni i gyd hyrwyddo’r angen am genedl sy’n ystyriol o drawma.

Adnoddau Defnyddiol

Datblygu a Chyflwyno Naratif Cyhoeddus ar gyfer Cymru sy’n Ystyriol o Drawma

Chyflwyno Naratif Cyhoeddus ar gyfer Cymru sy’n Ystyriol o Drawma  

Joseff Bromwell, Iechyd Cyhoeddus Cymru

Ni allwn barhau i wneud yr un pethau a chael canlyniad gwahanol. Nododd Fframwaith Cymru sy’n ystyriol o drawma (2022) weledigaeth a rennir, a gynhyrchwyd ar y cyd, i Gymru ddod yn genedl sy’n ystyriol o drawma. Mae cyflawni’r weledigaeth hon yn gofyn am fwy na hyrwyddo egwyddorion y Fframwaith, mae’n gofyn am eu modelu yn y ffordd y caiff y gweithrediad ei arwain, ei lywodraethu a’i brofi, gan sicrhau atebolrwydd, tryloywder a defnydd effeithiol o gyllid cyhoeddus o hyd. Wrth wraidd y gweithrediad mae ymrwymiad i sicrhau bod gwerthoedd y Fframwaith nid yn unig yn cael eu deall, ond yn cael eu profi’n weithredol gan bawb sy’n ymwneud â’i gyflawni. Mae’r dull hwn yn ceisio creu diwylliant pan fo cydweithio, ymddiriedaeth, diogelwch a chynhwysiant yn llywio gwneud penderfyniadau ar bob lefel, gan gefnogi ymateb gwirioneddol system gyfan, cymdeithas gyfan.

Mae mabwysiadu dull perthynol wedi herio ffyrdd traddodiadol o weithio ac wedi annog mwy o fyfyrio ar draws y sefydliadau dan sylw. Drwy greu lle ar gyfer sgwrs onest, dysgu ar y cyd a her adeiladol, mae’r rhaglen wedi dechrau ail-lunio sut mae arweinyddiaeth, llywodraethu a gweithio mewn partneriaeth yn cael eu profi.

Nid yw ymarfer sy’n ystyriol o drawma yn ymwneud â’r hyn yr ydym yn ei wneud yn unig, ond sut yr ydym yn ei wneud. Gall meithrin perthnasoedd, rhannu pŵer a chreu mannau sy’n ddiogel yn seicolegol fod yn heriol o fewn systemau llywodraethu sefydledig, ond mae’r dulliau hyn yn hanfodol i gynnal ymrwymiad hirdymor i weledigaeth Cymru sy’n ystyriol o drawma.

Adnoddau Defnyddiol

Fframwaith Cymru sy’n Ystyriol o Drawma

Fframwaith Drawma: Dogfen Hygyrch

Connie Williams, Iechyd Cyhoeddus Cymru

Mae dulliau sy’n ystyriol o drawma yn cael eu hymgorffori fwyfwy ar draws systemau iechyd y cyhoedd, addysg a gofal cymdeithasol. Er gwaethaf y twf hwn, nid yw’r iaith a ddefnyddir i gyfleu’r egwyddorion hyn yn niwtral nac yn cael ei deall yn gyffredinol. Gall gwahaniaethau mewn dehongliad arwain at ddryswch, ystyr yn cael ei wanhau, neu fabwysiadu arwynebol, gan gyfyngu ar effeithiolrwydd y dulliau hyn yn ymarferol. Mae hyn yn tynnu sylw at yr angen i ddeall yn well sut mae terminoleg yn dylanwadu ar ymgysylltu a gweithredu.

Mae’r cyflwyniad hwn yn archwilio sut mae iaith sy’n ystyriol o drawma yn cael ei dehongli ar draws sectorau yng Nghymru, gyda ffocws ar a oes angen terminoleg gyson a sut y gellir gwella prosesau gwneud ystyr. Gan ddefnyddio llenyddiaeth ryngddisgyblaethol o ymarfer sy’n ystyriol o drawma, ieithyddiaeth a damcaniaeth ddiwylliannol, mae’r dadansoddiad yn archwilio sut mae iaith yn siapio dealltwriaeth a chymhwyso egwyddorion allweddol. Mae’n ystyried a yw geirfa a rennir yn cefnogi eglurder neu a yw hyblygrwydd yn fwy buddiol mewn cyd-destunau proffesiynol amrywiol.

Mae casgliadau’n dangos bod set o dermau hynod safonol yn llai pwysig na chyflawni dealltwriaeth gysyniadol a rennir o egwyddorion sy’n ystyriol o drawma. Gall iaith anhyblyg neu ragnodol greu rhwystrau, gan ddieithrio ymarferwyr a defnyddwyr gwasanaeth nad ydynt efallai’n uniaethu â’r derminoleg neu sy’n gweithredu o fewn cyd-destunau diwylliannol neu sefydliadol gwahanol. Mewn cyferbyniad, mae iaith addasadwy sy’n sensitif i gyd-destun yn galluogi unigolion a sefydliadau i ddehongli a chymhwyso egwyddorion sy’n ystyriol o drawma mewn ffyrdd sy’n ystyrlon o fewn eu lleoliadau penodol.

Adnoddau Defnyddiol

Bod yn Ystyriol o Drawma: Iaith, Ystyr a Diwylliant yng Nghymru